#25 over mijn eindejaarsritueel

+ cultuurtips voor de heilige nachten.

Hi, Ik ben Yuki Kho. Cultuurjournalist en eindredacteur van Nooit Meer Slapen en Een Uur Cultuur bij VPRO. Als interviewer en presentator maak ik ook audiotours en podcasts. Mijn persoonlijke favorieten en ongevraagde bespiegelingen deel ik in deze nieuwsbrief.

De nachten tussen Kerstavond en Driekoningen worden traditiegetrouw de heilige nachten genoemd. Die dagen voelen altijd als niemandsland. Met een andere invulling dan die van de normale dagen, en een andere tijdsbeleving. Ik ben precies in die periode jarig. Dat vond ik nooit leuk, want weinig mensen hebben zin in nóg een feestje. Inmiddels vind ik het heerlijk en geniet de einzelgänger in mij van de geringe verplichtingen die het jarig zijn in deze stille tijd kent.

Hierbij mijn (culturele) tips voor deze heilige, stille tijd.

1. Mijn eindejaarsritueel is al bijna een decennium hetzelfde. Globaal: ik reflecteer, bekijk mijn doelen en wensen van het begin van het jaar en formuleer, met hulp van tarotkaarten, vrienden en mijn geliefde, mijn belangrijkste stippen op de horizon van het jaar dat komen gaat. En ik maak - braaf, maar waar - een financieel jaarplan.

Al dit voorwerk helpt mij gedurende de rest van het jaar om koers te houden op dat wat ik belangrijk vind (en soms ook niet he, je suis une mens).
Belangrijkste tip: wees zo concreet mogelijk. Dus niet: “Ik wil meer creatief werk maken.” Wel: “Ik ga op op dinsdag, woensdag en vrijdag de dag beginnen met een uur schrijven en zet mijn wifi uit.” En, ik weet dat je er vast allemaal geweldige, digitale templates voor hebt, maar ik zweer bij met de hand schrijven. In een Leuchtturm1917 boekje, formaatje B6 4-ever. Durf het ook visueel te maken, teken waar je heen wil. Hoeft niet mooi.

Wil je hier ook stappen mee zetten. Begin dan eens klein en kijk naar het onvermoeibare werk van Ernst-Jan Pfauth, die met Intentioneel Leven echt een mooie, toegankelijke database bouwt om bewuster te leven met ruimte voor reflectie.

En nog een persoonlijke tip: denk niet waar je over 5 jaar wil staan qua doel, maar bedenk: “Hoe wil ik dat mijn dag eruit ziet?” Hoe wil je wakker worden? Ga je op de fiets of met de auto? Bepaal je zelf je agenda of iemand anders?” Schrijf dit zo gedetailleerd mogelijk op. (Overigens realiseer ik mij terdege hoe luxe het is om de tijd, ruimte en veiligheid te hebben om überhaupt te kunnen (her)bezinnen… )

2. All about love van de Amerikaanse schrijver bell hooks (ze koos bewust om haar naam zonder hoofdletters te schrijven). Een klassieker inmiddels. Het verhaalt over liefde op allerlei manieren. Hoe je kinderen liefde bijbrengt. Hoe je zelfliefde kan ontwikkelen, hoe je grenzen stelt. Belangrijkste take-away: liefde is een actieve levenshouding, geen emotie, maar een werkwoord. Ik zou maar wat graag dit boek bij de huidige kabinetsonderhandelingen over de heg gooien.

3. De tentoonstelling MARIA ROOSEN*, *Schrobben Harken Gieten Vegen in Stedelijk Museum Schiedam. Roosen schildert en maakt veel glaswerk, altijd vanuit een originele en intuïtieve werkhouding. Ze luistert naar haar gevoel, kiest bewust voor het zachte en noemt haar werken dan ook ‘gestolde energie’. Deze holistische, bijna spirituele benadering van het leven is nu helaas niet dominant…en daarom juist extra goed om in deze periode tot je te nemen.

   

   Maria Roosen, Scrub (zelfportret in detail), 2025, glas, courtesy Maria Roosen, foto Koen Kievits

4. Ik vond mijn ultralievelingsfilm uit mijn jeugd, Lang Leve de Koningin, na lang zoeken terug op YouTube en keek ’m klassiek op zaterdagavond met mijn gezin en een zak chips. De film, met in de hoofdrol Monique van de Ven, gaat over schaken en over hoe het schaakspel een bloeddorstige koning afleidt van oorlogsvoering. Ik heb als kind met héél veel plezier geschaakt en probeer dat nu door te geven. Het blijft toch wel hét spel om je geest te scherpen, vooruit te leren denken, en het is een universele manier om contact te maken.

   

   Foto Peter Tijhuis

5. Middenin het Stedelijk Museum Amsterdam staat een prachtig poppenhuis. Ingericht met Japans-achtige poppetjes en objecten. Beschilderd met slakkenhuizen en omringd door sprookjesachtige panelen. Het is het werk van kunstenaar Fiona Lutjenhuis en onderdeel van de Prix de Rome-tentoonstelling. (Prix de Rome = een heel belangrijke stimuleringsprijs voor beeldend kunstenaars.) Lutjenhuis groeide op in een sekte, en verwerkt haar jeugd in haar werk. Door zelf het narratief te bepalen, claimt ze haar jeugd terug via haar kunst. Knap, dapper en oogstrelend. Lutjenhuis was ook te gast bij Nooit Meer Slapen. Parallel heeft ze ook een tentoonstelling in het Noordbrabants Museum.

6. Deze dagen vragen ook altijd om een boek waar je compleet in kan verdwijnen. Zo eentje waar je niet bij elke pagina hoeft na te denken. Zelf zit ik in de nieuwste Ian McEwan (What we can know), maar ik kan ook zeker De Perfecties van Vincenzo Latronico aanraden. En wil je juist een boek om aan de slag te gaan met je creatieve aspiraties? Pak dan Julia Camerons The Artist’s Way erbij.

   Nog twee bonusaanschaftips om je met kunst te omringen:

   

   Werk van ATONG ATEM via Pictures for Purpose

   
   1. Pictures for Purpose, koop een foto van een steengoede fotograaf en steun direct UNHCR.
   2. Deze kunstkalender, te koop bij Tate Modern. Zodat je elke dag omringd kunt zijn door je favoriete werken.
   

   Tot slot, mooie dingen om alvast kaarten voor te kopen

   1. Cabaret, Chantal Janzen in een musical, onder regie van Daria Bukvić. Turbomatch, lijkt mij.

   2. Rufus Wainwright en het Residentie Orkest. Kan niet anders dan prachtig worden.

   3. World Minimal Music Festival met een Terry Riley-wordt-90-birthday-bash. Minimal zen, it is.

   4. Holland Dance Festival 20 jaar met o.a. Silvia Gribaudi!

   5. Zwaar onder de indruk van het nieuwe werk van Thomas Azier en hij tourt. Hij sprak ook mooi en taboedoorbrekend bij Nooit Meer Slapen over de ziekte van zijn geliefde.

   Dit was ‘m weer. Altijd extra grote dank als je tot hier leest.

   Ik wens je een waarachtig 2026.

   
   Liefs,

   

   @yukikho op Instagram.
   
   PS: het komende jaar ga ik mij samen met twee compagnons nóg meer richten op podcast en audiotours voor creatieve merken, musea, en cultuurtitels. Interesse? Ik drink graag koffie.
   
   PPPPPS: Deze algoritmevrije nieuwsbrief kan alleen groeien als mensen weten dat die bestaat. Wil je mij helpen? Stuur deze nieuwsbrief door!